Uluslararası eşya taşımasında tek ve her ülke için geçerli bir evrak listesi yoktur. Dosya; çıkış ülkesi, varış ülkesi, eşyanın zati veya ticari niteliği ve taşıma yöntemi birlikte değerlendirilerek hazırlanır. Buna rağmen pasaport/kimlik, yerleşim kanıtı, ayrıntılı eşya envanteri ve işlem vekâleti hemen her operasyonda dosyanın omurgasını oluşturur.
En sık yapılan hata, kamyon kapıya geldiğinde yalnızca bir koli listesi vermektir. “Salon eşyası, mutfak eşyası” biçimindeki iki satırlık liste gümrük dosyası değildir. İyi bir envanterde koli numarası, eşyanın Türkçe ve gerektiğinde yabancı dilde tanımı, adet, kullanılmışlık durumu ve özel bir nitelik varsa seri numarası bulunur.
Uluslararası ev taşıma evrak dosyasının çekirdeği
| Belge | Neyi kanıtlar? | Hazırlarken dikkat |
|---|---|---|
| Pasaport veya kimlik | Gönderici ve alıcının kimliği | Ad-soyad bütün belgelerde aynı yazılmalı; süresi geçmiş nüsha kullanılmamalı. |
| İkamet/yerleşim belgesi | Taşınmanın kişisel yer değişikliği olduğunu | Varış ülkesindeki kayıt, oturum izni, iş veya kira belgesiyle birlikte istenebilir. |
| Kira kontratı veya tapu | Yeni teslimat adresini | Adres, posta kodu ve daire bilgisi okunaklı olmalı. |
| Numaralı eşya envanteri | Aracın veya konteynerin içeriğini | “10 koli” yerine 1–10 numaralı kolilerin temel içeriği yazılmalı. |
| Vekâlet/yetkilendirme | Gümrük ve taşıma işlemini kimin yürüteceğini | Ülkeye göre noter, tercüme veya belirli yetki ifadeleri gerekebilir. |
| Taşıma belgesi | Gönderici, taşıyıcı, rota ve yük ilişkisini | Karayolunda CMR; denizyolunda konşimento gibi taşıma türüne özgü belge kullanılır. |
Eşya listesi nasıl hazırlanır?
Örnek bir 2+1 evde 70–100 ayrı envanter satırı oluşabilir. Bu, her çatalın tek tek yazılacağı anlamına gelmez. “Koli 17: kullanılmış mutfak gereçleri, 1 set çelik tencere, 12 kişilik porselen takım” yeterince açıklayıcıdır. Buna karşılık televizyon, bilgisayar, profesyonel fotoğraf makinesi gibi değerli elektroniklerde marka, model ve mümkünse seri numarası yazılır.
- Her koliye sökülmeyecek, okunaklı bir numara verin.
- Numarayı envanter tablosundaki tek bir satırla eşleştirin.
- Kullanılmış eşyaları “used household goods / personal effects” niteliğiyle ayırın.
- Yeni ve ambalajı açılmamış ürünleri ayrıca bildirin; kişisel kullanım sınırını aşan adetleri saklamayın.
- Yükleme bittiğinde listeyi fiilî yükle karşılaştırıp son sürümü imzalayın.
Eşya hacmi henüz belirlenmediyse metreküp hesaplama yöntemini kullanın. Örneğin 30 m³ tahmin edilen bir evin envanteri, söküm ve paketleme sonrasında 27 veya 33 m³ çıkabilir; taşıma teklifi oda sayısından değil, ölçülen yükten hareketle netleşir.
Belge listesi ülkeye ve taşıma türüne göre neden değişir?
Karayolu, denizyolu ve parsiyel sevkiyat
Karayolu taşımasında araç ve yük ilişkisini CMR gösterir. Denizyolunda konteyner numarası, mühür ve konşimento öne çıkar. Parsiyel taşımada bir araçta birden fazla müşterinin yükü bulunduğu için her gönderinin envanteri ve etiketleri birbirinden kesin biçimde ayrılmalıdır. CMR belgesinin hangi bilgileri taşıdığını ayrıca inceleyebilirsiniz.
Zati eşya muafiyeti otomatik değildir
“Kullanılmış eşya” ifadesi tek başına vergi veya izin muafiyeti sağlamaz. Yerleşim şartı, eşyanın edinilme/kullanılma süresi, başvuru zamanı ve kapsam ülkeye göre incelenebilir. Türkiye tarafındaki çerçeve için Ticaret Bakanlığının ev eşyası muafiyeti açıklaması güncel kontrol noktasıdır; varış ülkesi şartları ayrıca teyit edilmelidir.
Yüklemeden önce uygulanacak belge kontrolü
- Pasaporttaki ad ile kontrat, ikamet belgesi ve vekâletteki ad aynı mı?
- Gönderici ile varıştaki alıcı farklıysa ilişki ve yetki belgelendi mi?
- Teslimat adresi, posta kodu, kat ve telefon numarası eksiksiz mi?
- Envanterde koli numarası atlaması veya mükerrer numara var mı?
- Alkol, tütün, ilaç, bitki, gıda, yanıcı madde ve batarya gibi kısıtlı kalemler ayrıldı mı?
- Belge tercümesi, noter veya apostil gereksinimi varış gümrük temsilcisinden yazılı teyit edildi mi?
Belge hatası çıkarsa ne yapılır?
Önce hatanın türü ayrılır: yazım hatası, eksik kanıt, eşya ile liste uyuşmazlığı veya izin gerektiren ürün. Yazım hatası çoğu zaman düzeltilmiş belgeyle kapanabilir; fakat beyan edilmemiş ürün veya kişisel kullanım dışı miktar fiziksel kontrol, ek beyan ya da yükten çıkarma gerektirebilir. Gümrük idaresine yanlış açıklama yapmak yerine, taşıma başlamadan dosyayı uzmanla birlikte düzeltmek en güvenli yoldur.
Kapıdan kapıya uluslararası taşıma sürecinde evrak kontrolü; keşif, envanter, paketleme, taşıma ve teslimat planının ayrı bir adımıdır. Fiyat tarafını karşılaştırırken de yalnızca nakliye bedelini değil, gümrük hizmeti, liman/terminal, depolama ve teslimat kapsamını aynı teklif üzerinde görmek gerekir. Ayrıntılı kalemleri uluslararası ev taşıma fiyatları rehberinde görebilirsiniz.
Sık sorulan belge soruları
Fatura olmadan kullanılmış ev eşyası taşınabilir mi?
Kullanılmış her eşya için perakende faturası beklenmeyebilir. Ancak yeni, yüksek değerli veya ticari miktar izlenimi veren ürünlerde sahiplik/değer kanıtı istenebilir. Ülke ve eşya bazında teyit gerekir.
Vekâlet her ülkede noterli mi olmalı?
Hayır; biçim ve dil ülkeye göre değişir. Bazı işlemlerde imzalı yetkilendirme yeterliyken bazıları noter, yeminli tercüme veya apostil isteyebilir.
Evraklar ne zaman hazır olmalı?
İdeal sıra; keşif ve rota seçildikten sonra, kesin yükleme tarihi verilmeden önce taslak dosyanın kontrol edilmesidir. Son kontrol fiilî envanterle yükleme sonrasında yapılır.
Belge kontrolünü taşınma gününe bırakmayın. Çıkış ülkesi, varış ülkesi, yaklaşık hacim ve taşınma tarihinizi SIR Lojistik ekibine iletin; dosyada hangi belgenin neden gerektiğini yükleme planından önce netleştirin.
